Word vriendjes met je Innerlijke Criticus

Ik merkte dat ik afgelopen weken weer erg met mijn hoofd in de clinch lag en dat mijn energievoorraad weer wat leger aan het raken is. Ik merk het aan mijn Innerlijke Criticus, die van ’s ochtends vroeg af aan alweer dingen te mekkeren heeft: variërend van “wie denk jij wel dat je bent dat jij nog als coach moet werken” tot “je vriendin is beter in het kopiëren van het velletje papier, jij snapt dat apparaat toch niet” – ja, serieus, ik heb ’t ook niet bedacht!

Wat bij mij in elk geval goed gaat is dat ik mezelf niet meer identificeer met deze Criticus. Ik geloof niet echt wat hij zegt, al kunnen de gedachten me wel echt nog heel erg dwars zitten.

Wat kun je doen als je geplaagd wordt door dit soort gedachten? De eerste tactiek die ik meestal toepas (omdat dit ook sneller gaat als je even niet helemaal bewust bent van wat er allemaal gebeurt in je hoofd) is de Criticus even laten schrikken. Zeg gewoon hardop of in jezelf “Hallo doe es even rustig! Zijn we weer lekker bezig?!” , of iets wat voor jou past. In mijn ervaring is dit niet genoeg om de Criticus helemaal te laten zwijgen en om je weer helemaal goed te voelen, maar geeft het je wel een beetje tijd en ruimte om je vervolgstap te zetten. Je schud jezelf als het ware even wakker.

Wat is die vervolgstap dan? Vanuit de hoek van de cognitieve therapie zou je eraan kunnen denken om een andere positieve gedachte naast die van de Criticus te zetten. Als dat voor je werkt , super, doe dat! Voor mij persoonlijk werkt het zelden. Mijn Criticus voelt zich niet gehoord en gaat nog harder lopen schreeuwen.

Vanuit Voice Dialogue gezien kan het al werken als je de gedachte die je hebt erkent als een subpersoon, de Criticus dus. Je blijft jezelf bewust dat je de gedachten hebt en niet bent. Je kijkt van een afstandje naar de gedachten – in Voice Dialogue noemen we dat ook wel disidentificeren.

Ook probeer je om de intentie van de Criticus te erkennen. Dat is vaak heel moeilijk, want de gedachten die je van de Criticus krijgt zijn vaak heel negatief en kwetsend. Toch bedoelt hij het niet verkeerd. De Criticus komt vaak om de hoek kijken als je je kwetsbaar voelt. Bijvoorbeeld als je stress of tegenslag ervaart, of kritiek van anderen krijgt. Hij bekritiseert je omdat hij niet wil dat je je weer zo kwetsbaar hoeft te voelen. Hij is als het ware je laatste verdedigingslinie om je te beschermen, hij doet het alleen op een lullige manier.

Probeer het maar eens, om in gedachten heel vriendelijk naar de kritische gedachten te luisteren zonder de inhoud te geloven. Je kunt tegen de Criticus dingen zeggen als : “Ja, jij maakt je zorgen hè… jij bent niet blij hè… jij wil voorkomen dat ik teleurgesteld wordt dus geef je me nu alvast maar kritiek…”. Geef het vooral niet op als het nog niet meteen lukt. Vaak kost het mij ook een aantal keren proberen voordat de Criticus lijkt te ontspannen en mijn hoofd weer leger wordt.

Tot slot kan het je ook helpen om direct te focussen op de kwetsbaarheid en waar je behoefte aan hebt. Misschien is het belangrijk om even te mediteren of te ontspannen om je stress wat te verminderen, of kun je aan je partner of goede vriend of vriendin aangeven dat je behoefte hebt aan een knuffel of een goed gesprek. Als het maar iets is waardoor je de Criticus kunt laten zien dat jij zelf ook zorg kunt dragen voor je kwetsbaarheid.

Als je uitgebreid de tijd wil nemen om hiermee  te oefenen is het heel waardevol om eens een Voice Dialogue-sessie te ervaren. Je gaat dan heel bewust oefenen met het loskomen van je Criticus en met het blootleggen van zijn functie en het erkennen daarvan.

Vreemd genoeg is mijn Criticus op dit moment vrij stil. Geen gemekker over stijlfouten en ‘of dit wel een begrijpelijk stukje tekst is’. Misschien voelt ie zich wel gevleid? 🙂